Натпресс
Адыгеим инепэрэ щыIакIэ зыфэдэм, инвестициеу къыхалъхьэрэр зыфэдизым, къушъхьэ лыжэ комплексышхоу Лэгъо-Накъэ щагъэпсыщтым, къэкIощт уахътэм зыфэдгъазэмэ, гугъапIэу щыIэр зыфэдэм ыкIи нэмыкI Iофыгъуабэу цIыфхэр мафэ къэс зыгъэгумэкIыхэрэм яджэуапхэр зэдгъашIэхэ тшIоигъоу гущыIэгъу тыфэхъугъ Адыгэ Республикэм и Президентэу ТхьакIущынэ Аслъанэ.
— Аслъан Кытэ ыкъор, партиеу «Единая Россия» зыфиIорэм ишъолъыр конференциеу бэмышIэу щыIагъэм Урысыем и Къыблэ щыпсэухэрэр зыгъэгушIощт къэбархэр Владимир Путиным къыщиIуагъэх. Ахэм зэу ащыщ Каспием къыщегъэжьа¬гъэу хы ШIуцIэм нэсэу зэ-лъызыубытыщт къушъхьэ лыжэ кластерыр гъэпсыгъэныр. ПроектыкIэм Адыгеири къыде-лъытэ. — КъэIогъэн фае мы аужырэ уахътэм Урысыем и Къыблэ ит субъектхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэм нахь лъэшэу дэлажьэу Гупчэм зэрэригъэжьагъэр. Экономикэм изытет дэеу, цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр амыгъотхэу, Iоф зышIэрэми къагъэхъэрэ лэжьапкIэр мэкIэ дэдэ зыхъукIэ лъэпкъ зэпыуцужьыныгъэхэри, нэмыкI зэмызэгъыныгъэхэри къыхэкIыхэу хабзэ. Урысыем иIэшъхьэтетхэм ар дэгъу дэдэу къагурэIо. Къушъхьэ лыжэ комплексхэр тиреспубликэ-хэм ащыдгъэпсышъухэмэ, нэбгырэ мин пчъагъэмэ IофшIэ-
пIэ чIыпIэхэр ащагъотыщтых, объектхэр ашIыфэхэ нэс ящыкIэгъэщт Iэмэ-псымэхэр республикэ кIоцIым къыщащэфыщтых, мылъкоу илъыр нахьыбэ хъущт. IофшIэнхэр заухыхэрэ ужым турист нэбгы-
рэ минипшI пчъагъэ къытфэкIощт, туризмэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ Iофышхо зэшIохыгъэ хъущт, ащ дакIоу республикэм ежь-ежьырэу зиIыгъы¬жьэу шIыгъэнымкIэ лъэбэкъу дэгъу тыдзыгъэу плъытэшъущт. — Адыгэ Республикэм ежь-ежьырэу зиIыгъыжьэу шIыгъэным фэкIогъэн фаеу зэрэплъытэрэр бэмышIэу министрэхэм я Кабинет идэкIыгъо зэхэсыгъоу Кощхьэблэ районым щыкIуагъэми къыщыпIуагъ, нэмыкI зэхэсыгъо¬хэми ар ащыкIэогъэтхъы. Адыгеим ащ фэдэ амал иIэу къыпщэхъуа? — Адыгеим амалышхохэр иIэх, гъэфедэгъуае мэхъухэ нахь. Джыри амылэжьырэ чIыгухэр тиIэх, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр къызщычIэпщын плъэкIыщтхэри джа Кощхьэблэ район дэдэм ¬къыщагъотыгъэх, инвесторхэм Iоф щашIэу аублагъ, хъызмэтшIапIэхэр кIэу тыдэкIи къыщызэIутэхых, инвестициехэр къызэритщэщтхэм тыдэлажьэ. Ахэм зэкIэм хэбзэIахьхэр къатыщтых, тибюджет къагъэбаищт. Лъэныкъо зэфэшъхьафэу, амалэу тиIэр зэкIэ къызфэдгъэфедэшъумэ, зытIыгъыжьышъуным тыкъыфэкIонэу сэ сэлъытэ. Тинеущырэ мафи бэкIэ нахь дэгъущт. — Сыд фэдэ хъызмэтшIапIэха аужырэ илъэсхэм Адыгеим къыщызэIуахыгъэхэу щылажьэхэрэр? — Мы аужырэ илъэсищырэ ныкъорэр пштэмэ, къызэIуахыгъакIэхэу тиэкономикэ хэхъоныгъэ езыгъэшIыхэрэм ащыщхэу къыхэзгъэщынхэ слъэкIыщт шъон пытэхэр къыдэзыгъэкIыхэрэ хъызмэтшIапIэхэу «Юг-винор», «Роспищекомыр» ыкIи «Вагрусыр». Пынджыр къызщы¬дагъэкIырэ заводэу «Время» зыфиIорэми лъэшэу тыщэгугъы, унэхэр псынкIэу зыгъэпсырэ хъызмэтшIапIэу «Вологод¬ский завод СКДМ» зыфиIорэр, гъэстыныпхъэ шхъуантIэ чIыгум къычIэзыщыщт акционер обществэу «Южгазстроир», нэмыкIыбэри. Тирайонхэм ежь-ежьырэу заIыгъыжьынэу шIыгъэнхэ фае, предприятиехэр къащызэIутхыхэзэ, тадэIэпыIэзэ, етIанэ ащ къыкIэлъыкIоу зэрэреспубликэуи нахь бай хъущт, ыпэкIэ къызэрэсIуагъэу, зытIыгъыжьышъуным нахь пэблагъэ тыхъущт. КIэу къызэIутхырэ хъызмэтшIапIэмэ адакIоу илъэсипшI пчъагъэхэм къакIоцI Адыгеим фэлэжьэгъэхэ предприятие инхэу «Машзавод», «Майкопский редукторный завод», «Картонтара» зыфаIохэрэм ыкIи нэмыкIыбэм яIофшIэн хэхъоныгъэхэр фашIынхэу къытщэхъу. Дунэе экономическэ кризисышхоу щыIагъэм тэри тыкъыхиубытэгъагъ, къин дэхэкIае тигъэлъэгъугъ, зыцIэ къе¬сIогъэ хъызмэтшIапIэхэри чIыпIэ хьылъэ ифэгъагъэх, процент 94-м нэсэу япроизводствэ къеохэуи хъугъэ, ау кризисым пэшIуекIогъэным пае Iофыгъоу зэшIотхыгъэхэм апкъ къикIыкIэ, ахэр зэтедгъэ¬зыгъэхэп, яIофшIэни джы марышъ нахь зэтеуцожьыгъ. — Аслъан Кытэ ыкъор, кризисым пэшIуекIогъэным пае сыд фэдэ Iофыгъоха зэшIошъухыгъэхэр? — Кризисыр лъэш дэдэу къытэмыгооным пае программэ зэхэдгъэуцуагъэу щытыгъ, штаб зэхэтщэгъагъ ыкIи, мафэ къэс пIоми хъунэу, ащ тызэрэпэшIуе¬кIощтым тыдэлажьэщтыгъэ. ГумэкIыгъо хьылъэу тапэ къиуцорэр зэкIэ ащ лъыпытэу дэдгъэзыжьызэ тшIын фэягъэ. Министрэхэр, муниципальнэ гъэпсыкIэ зиIэ къэлэ ыкIи район администрациехэм ялIыкIохэр, предприятиехэм япащэхэр зыхэхьэгъэхэ штабым чанэу Iоф ышIагъэу сэлъытэ, сыда пIомэ 2009-рэ илъэсым иятIонэрэ илъэсныкъо тиIофхэр нахь зэтеуцожьхэу ригъэжьэгъагъ. Мы илъэсым иапэрэ мэзищ пштэмэ, промышленнэ
комплексым хэхъоныгъэхэр зэришIы¬гъэхэр нэрылъэгъу: 2009-м егъэпшагъэмэ, проценти 109-м ар нэсыгъ. Товарэу республикэм ращыгъэм ыуасэ сомэ миллиарди 5,6-рэ мэхъу. Ар макIэп, ау къэ¬Iогъэн фае джыри кризисым пэшIуе¬кIогъэнымкIэ Iофэу тиIэр зэрэщытымы¬гъэтыгъэр, мы илъэсым шIэгъэн фаеу тиIэр зэрэмымакIэр. Джы инновациехэм япхыгъэ технологическэ хэхъоныгъэхэр зэрэтшIыщтхэм, хъызмэтшIапIэхэр зэрэд¬гъэкIэжьыщтхэм тапылъ. — IофшIэн зымыгъотырэ цIыфхэм япчъагъи нахьыбэ хъугъагъэ а уахътэм, ау бэ темышIэу, нэмыкI субъектхэм ялъытыгъэмэ, ар къежъугъэохын шъулъэкIыгъэ. Сыдэущтэу ар къыжъудэхъугъа? — Непэрэ мафэм ехъулIэу IофшIэн зимыIэ цIыфмэ япчъагъэ проценти 2,3-рэ зэрэхъурэр. Ар мы илъэсым икъихьэ¬гъум зэрэщытыгъэм нахь макI. 2009-рэ илъэ¬сым цIыфхэм IофшIэн ягъэгъоты¬гъэ¬нымкIэ Гупчэу тиIэм программэ зэхигъэу¬цогъагъ, ащ дакIоу министрэхэм я Кабинети комиссие зэхищэгъагъ. Тапэ къиуцогъэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм сомэ миллионишъэрэ щэкIырэ фэдиз пэIудгъэхьанэу хъугъэ. А ахъщэмкIэ IофшIэн зимыIэ нэбгырэ 428-рэ едгъэ¬джэжьыгъ, унэе Iоф къызэIузыхы зышIо¬игъо нэбгырэ 390-мэ субсидиехэр ятты¬гъэх, общественнэ IофшIэнхэм лэжьэкIо 1684-рэ ахэдгъэлэжьагъ, апшъэрэ еджа¬пIэхэр къэзыухыгъэхэм стажировкэхэр ядгъэхьыгъэх, пособиехэр аIэкIэдгъэ¬хьа¬гъэх. Ащ фэдэ щысэу къэпхьын плъэкIы¬щтыр бэ дэд. Джаущтэу, тишъыпкъапIэ етхьылIэзэ Iофым тызэрекIолIагъэм ишIуагъэ къэкIуагъ, непэ тиIэ процент ма¬кIэр ащ къыпкъырыкIыгъ. ТапэкIи Iоф¬тхьабзэу зетхьэхэрэр лъыдгъэкIотэщтых. — ЦIыфхэм ящыкIэгъэ унэхэу, социальнэ объектхэу бэ республикэм щагъэцэкIэжьыгъэр, кIэу ашIыгъэри макIэп. Ахэм джыри къакIэлъы¬кIо¬щта? — КъакIэлъыкIощт, сыда пIомэ «Урысыем и Къыблэ хэхъоныгъэ егъэшIы¬гъэныр» зыфиIорэ программэм чанэу тыхэлажьэ, 2012-рэ илъэсым нэс ар гъэцэкIагъэ хъунэу ары зэрэщытыр. КIэлэцIыкIу хьафизэхэм ыкIи икъоу зымылъэгъухэрэм апае еджэпIэ-интернат Мыекъуапэ щытшIыгъ. Ащ сабый 51-рэ щаIыгъын алъэкIыщт. Сомэ миллиони 143-рэ а псэуалъэм ишIын пэIудгъэхьагъ. АР-м икIэлэцIыкIу клиническэ сымэ-джэщ идиагностическэ Гупчэ дгъэпсыгъэ. Сомэ миллиони 127-рэ ащи пэIухьагъ. КIэлэеджэкIо 750-рэ зычIэфэщт еджапIэу Адыгэкъалэ щырагъэжьэгъагъэр тыухыжьыгъэ. КIэкIэу къэпIон хъумэ, 2009-рэ илъэсым социальнэ объектиблымэ яшIын тыухыгъэ, джыри объектиблымэ ягъэпсын ыуж тит, зэкIэмкIи сомэ миллиар-диплI зытефэщт унэхэр республикэм итэ¬шIыхьэх. — Аслъан Кытэ ыкъор, адэ фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэцэкIэжьын-
кIэ сыда зэшIохыгъэу щыIэр? — Унэ-коммунальнэ хъызмэтым щыкIорэ реформэм елъытыгъэу тIогъогогъо Адыгеим ахъщэ IэпыIэгъу къыфэкIуагъ. Ащ ишIуагъэкIэ фэтэрыбэу зэхэт унабэ дгъэцэкIэжьын тлъэкIыгъэ. Мы илъэсыр пштэмэ, мэлылъфэгъу мазэм ехъулIэу аужырэ Iахьэу сомэ миллион 377,5-рэ къытфатIупщыгъ. Тиреспубликэ имуниципальнэ образованиехэм арыт фэтэрыбэу зэхэт уни 199-мэ ягъэцэкIэжьын макIо, ащ елъытыгъэу нэбгырэ 12400-мэ яунэхэм язытет бэкIэ нахьышIу ашIыщт. Мыщ фэдэ амалхэр федеральнэ гупчэм къызэрэтитыхэрэм лъэшэу тегъэгушIо, сыда пIомэ унэхэм ягъэцэкIэжьын дакIоу псэолъэшI организациехэми IэпыIэгъу тафэхъун тэлъэкIы, IофшIэным хэщагъэ хъурэ цIыфхэри нахьыбэ мэхъух, мылъкури республикэм къенэжьы. КъэIогъэн фае унэхэм ягъэцэкIэжьын зэрэкIорэ шIы¬кIэм лъэшэу тынаIэ зэрэтедгъэтырэр, псэ-олъэшIхэу зиIофшIэн тэрэзэу зымыгъэцакIэхэрэм пшъэдэкIыжь зэрядгъэхьырэр. — ЦIыфым ищыIэкIэ-псэукIэ бэкIэ нахьышIу зыхъурэр унэу зыщыпсэущтыр зэригъэгъотыгъахэ зыхъукIэ ары. Тиреспубликэ щыпсэурэ цIыф бэ дэдэмэ а лъэныкъомкIэ гумэкIыгъо инхэр яIэх. ГъэрекIо унэгъуи 165-мэ IэпыIэгъу шъуафэхъун шъулъэкIыгъэ. Джыри ащ фэдэ IэпыIэгъу яжъугъэгъотыныр шъуиамала? — Шъыпкъэ, 2009-рэ илъэсым ыкIэхэм адэжь сомэ миллионишъэ федеральнэ гупчэм къытфитIупщыгъагъ, ар Дмитрий Медведевым сызыIокIэм ыуж зыхъугъэр, бюджетнэ организациехэм ащылэжьэрэ унагъохэм субсидиекIэ афэдгощыгъ, зэкIэмкIи, къызэрэпIуагъэу, унэгъуи 165-рэ ащ хэфагъ. Ар зэрэмакIэр дэгъоу къыз-гурэIо, джыри ащ фэдэ IэпыIэгъу ятты тшIоигъоу федеральнэ гупчэм телъэIугъ. Мы Iофтхьабзэм фэшъхьафэу унэхэр зэ¬гъэгъотыгъэнхэм ылъэныкъокIэ макIэп Адыгеим щызэшIотхыгъэр. Темыр Чыжьэм къикIыжьыгъэхэм, дзэм къулыкъу щызыхьыгъэу пенсием кIожьыгъэхэм ыкIи нэмыкIхэу «ПсэупIэр» зыфиIорэ программэм къыхиубытэхэрэм 2002-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2009-м нэс сомэ миллионишъэ зыпэIухьэгъэ сертификати 183-рэ афэдгощын тлъэкIыгъэ. «НыбжьыкIэхэм псэупIэ ягъэгъотыгъэныр» зыфиIорэ программэм къыдыхэ¬лъытагъэу унэгъо 200-мэ социальнэ ахъщэ IэпыIэгъу яттыгъ, мы илъэсым джыри унэгъо шъэныкъомэ унэхэр зэрагъэгъотынхэ алъэкIыщт. 2015-рэ илъэсым нэс унэгъо ныбжьыкIэхэу унэхэр зэрагъэгъо¬тынхэм фэшI IэпыIэгъу тызыфэхъухэрэм япчъагъэ 600-м кIэдгъэхьан гухэлъ тиI. Ащ сомэ миллион 200 тефэнэу къэтэлъытэ, псэупIэ квадратнэ минипшI зэдгъэгъотын фаеу хъущт. — Iоныгъом игъу. Лэжьыгъэу гъэрекIо къахьыжьыгъэм, мыгъэ зыдэлажьэхэрэм уагъэраза? Мэкъу-мэщым ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет сыд фэда? — Джыри лэжьыгъэ Iухыжьыгъор рагъэжьэнкIэ охътэ макIэ къэнагъэу тишъофхэр къэсплъыхьагъэх, мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэр къэскIухьагъэх, слъэгъугъэми сигъэрэзагъ. Тикоц хьасэхэр дахэх, тимэкъумэщышIэхэр чанэу зэрэлэжьагъэхэр гъуащэрэп, лэжьыгъэ бай къызэрэтхьыжьыщтым сицыхьэ телъ. ГъэрекIуи тиIофхэр дэигъэхэп, коц тонн мин 474,1-рэ къаугъоижьыгъ. Гъомылапхъэ къыдэзыгъэкIырэ мэкъумэщ хъыз¬мэтшIапIэу республикэм итхэм гъэре-
кIо былымыл ыкIи чэтыл тонн 39-рэ,
щэ тонн мини 105-рэ IуагъэкIынхэ алъэкIыгъ. Былымышъхьэ пчъагъэу тиIагъэр 26170-рэ хъущтыгъэмэ, джы а пчъагъэр 49371-м нэсыгъ. «Африканскэ емынэкIэ» заджэхэрэ узэу къохэм къяузырэр Мыекъопэ районым къыщыхагъэщыгъэшъ, ащ пэшIуекIогъэным пае тпшъэ къыдэфэрэ Iофыгъохэр зэкIэ зэшIотэхых. 2009-рэ илъэсыр пштэмэ, агропромышленнэ комплексым пэIухьанэу федеральнэ гупчэм сомэ миллион 507,1-рэ къытIупщыгъ, ар фэдизырэ ныкъорэкIэ ащ ыпэрэм нахьыб. Республикэ бюджетым къикIэу сомэ миллиони 164-рэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм IэпыIэгъоу афэттIупщыгъ. ЧIыгум епхыгъэу лажьэхэрэр чылэхэм зэращыпсэухэрэм фэшI федеральнэ программэу «Социальнэ хэхъоныгъэхэр къуаджэхэм ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм игъэцэкIэн тыхэлажьэ ыкIи ащ сомэ миллионишъэм къехъу пэIудгъэхьагъ. Гъэстыныпхъэ шхъуантIэр зынэмысыгъэхэм ятэщалIэ, псырыкIуапIэхэр тэгъэпсых, культурэм иунэхэр тэгъэцэкIэжьых, унэгъо ныб¬жьы¬кIэу чылэмэ адэсмэ субсидиехэр ятэты. — Аслъан Кытэ ыкъор, инвестициехэр тиреспубликэ къыхалъхьанхэм фэшI Iофыгъо макIэп зэшIошъу¬хы¬гъагъэр, сомэ миллиард 37-м къехъу зэрытхэгъэ зэзэгъыныгъэ пчъагъэхэм шъуакIэ-тхэгъагъ. Непэ а лъэны¬къомкIэ тиIофхэр сыд фэдэха? Инвесторэу ба Адыгеим щылажьэрэр? — Бизнес гурытымрэ цIыкIумрэ пштэхэмэ, хэхъоныгъэхэр тиIэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу мин 23-рэ ар хъугъэ. Ащ дакIоу, инвестиционнэ проектхэр щыIэныгъэм зэрэщыпхыращырэми уигъэгушIонэу щыт. Теуцожь районым къохэр зыщахъурэ комплексыкIэ къыщызэIуахыгъ. Инвестиционнэ проектхэу зигъэцэкIэн тызыфежьагъэхэм ащыщых электрогенерирующэ комплексэу «Новый сад» зыфиIорэр, Тэхъутэмыкъое районым логистическэ гупчэ щышIыгъэныр, коттеджнэ поселкэу «Солнечный» зыфиIорэм ишIын, Красногвардейскэ районым фэбэпIэ комплекс щы¬гъэпсыгъэныр, нэмыкIыбэри. Инвестициехэр нахьыбэу республикэм къыхалъхьанхэм пае тигъогухэм, тиинфраструктурэ язытет нахьышIу зэрэтшIыщтым тэри тыпылъ. 2010-рэ илъэсым Да¬ховскэм икIэу Лэгъо-Накъэ екIурэ гъогур дгъэкIэжьыгъэ, лъэмыджыкIэ тшIыгъэ. Ахэм сомэ миллиони 126-рэ апэIудгъэхьагъ. Красногвардейскэ районым пхырыкIырэ гъогоу Улапэ къыщегъэжьагъэу Тенгинскэм нэсырэм ишIын сомэ миллион 477-рэ тефэ. 2009-рэ илъэсым Мыекъуапэ икIэу ТIуапсэ кIорэ гъогум щыщ Iахьэу кило¬метри 9,4-рэ зикIыхьагъэм ишIын къаухыгъ. Ащ сомэ миллион 661-рэ пэIу¬хьагъ. Джащ фэд, туристэу Адыгеим къакIохэрэм къушъхьэхэр зэрагъэ¬лъэ¬гъун¬хэм, лыжэхэмкIэ къащакIухьаным дакIоу, зызыщагъэпсэфыщт хьакIэщхэм яшIыни, ахэм ящыкIэгъэ электроэнергиери, псыкъырыкIуапIэхэри къыдэтэлъытэх. Ахэр зэкIэ зэмыгъэзэфагъэ зыхъукIэ, сыд фэдизэу туристхэм укъяджагъэкIи, инвесторхэм уалъыхъугъэкIи пкIэ иIэп. — Инвестициехэр АР-м къыхалъхьанхэмкIэ зишIогъэшхо къэкIогъагъэр экономическэ форумэу къалэу Шъачэ щыкIуагъэм чанэу шъузэрэхэлэжьэгъагъэр ары. Адэ мыгъэ, Iоныгъо мазэм щыIэщтым сыд фэдэ проектха ешъухьылIэщтхэр? — Тиинвестиционнэ портфель проект щэкI хьазырэу дэлъ, инвестиционнэ гупчэу 78-рэ дгъэхьазырыгъэ. ЗэкIэмкIи сомэ миллиард 11,5-рэ ар хъунэу щыт. ЗэкIэ районэу ыкIи къалэу тиIэхэр мы Iофтхьабзэм къыхэтэгъэлажьэх, сыда пIомэ зэфэдэу хэхъоныгъэхэр ядгъэшIыхэ тшIоигъу. Анахь лъэшэу форумым къыщыдгъэлъэгъонэу тызыфаер къушъхьэ лыжэ комплексэу «Ошъутен» зыфиIорэм игъэпсын ары. 2014-рэ илъэсым олимпийскэ джэгунхэу Шъачэ щыкIощтхэм апае ашIырэ объектхэм Адыгеим икъыблэ гъу¬напкъэ километрипшI ныIэп зэрэпэчыжьэр. Арышъ, спортсменхэм зызыщагъэхьазырыщт псэуалъэхэр щыдгъэпсыхэ тшIоигъоу инвестиционнэ проектыкIэхэр дгъэхьазырыгъэх. Форумым зэкIэ къыщыдгъэлъэгъощтхэм япхыгъэ чIыгухэр, нэмыкIэу ящыкIагъэхэр дгъэпсыгъахэх. Арышъ, блэкIыгъэ илъэсым нахь мыдэеу экономическэ форумым тыхэлэжьэнэу къысщэхъу. — Аслъан Кытэ ыкъор, уизыгъэпсэфыгъо уахътэ сыд фэда? Рэхьатныгъэ анахьэу сыда къыозытырэр? — Шъыпкъэр пIощтмэ, зыгъэпсэфыгъо уахътэу сиIэр мэкIэ дэд. Арэу щытми, ижъырэ философхэм яIофшIагъэхэр кIэсыджыкIыжьынхэу, сяджэнэу уахътэ къыхэсэгъэкIы, социологием ылъэныкъокIэ кIэу къежьагъэхэм нэIуасэ зафэсэшIы. Советскэ кинокомедиехэм сяплъыжьы, ахэм фэбагъэу, нэфыгъэу ахэлъыр бэ. Унэгъо кIоцIым щызгъэкIорэ уахътэр зэкIэмэ анахь охътэ шIагъоу сэлъытэ. Сипхъорэлъфыхэу Мадинарэ Руслъанрэ сарэгушхо, сигъусэхэу згъэкIорэ такъикъхэр сэгъэлъапIэх. Мадина сынэгушъхьэ зыкъыщихъоу, «тэтэжъ» ыIоу къысаджэ зыхъукIэ, ащ нахь насыпыгъэ зэрэщымыIэр къызгурэIо. Уахътэр лъыкIуатэ къэс нэфэшъхьафэу тыгупшысэу, анахь тшIомыбылымыгъэми тыщыгушIукIэу етэгъажьэ, мафэу къэдгъэшIагъэ пэпчъ уасэ фэтэшIы. — Тхьауегъэпсэу уахътэ къытфыхэбгъэкIи гущыIэгъу укъызэрэтфэхъугъэмкIэ. — Ори тхьауегъэпсэу. ДэгущыIагъэр Дэрбэ Тимур. Адыгэ Макъ
